“Şeb-i Yelda’ya” selâm: GÜNAYDIN GECE!
“Ben ay ile aynı huydayım.
Uyumuyorum,
sabaha kadar söz söylüyorum.”
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
“Dîvân-ı Kebîr”
Söylenmiş nice söz birikti, düşülmüş bir dolu şerh, aşılmış bir yığın zül, geçilmiş onca yol. Sonra sessizlik geldi çünkü her şeyin sonu kesin bir suskunluktur: Kesin ve keskin. İstemli ya da istemsiz bir sükût… ve sükût ikrârdan gelmez her zaman, bazan ikrâhtan da gelir. Üstelik ikrâhtan geldiğinde susmaya dair karar daha kat’idir.
Oysa söylenecek çok şey vardır daha, temizlenecek topak topak çamur, devrilecek sayısız vitrin, kırılacak çeşit çeşit ayna… Kendini olmadığı şeyle tanımlamaya, parlatmaya yeltenenin yüzüne vurulacak çok sayfa vardır, birbirinden tutarsız şeyleri yapmayı kendine hak saymış olanın dürülecek çok defteri, mimlenecek sayısız kir, imha edilecek dolu zehir… ama işte ne zaman ki sükût ikrâhtan gelir, insan dönüp kendi aynasına kitlenir. Ben niye, ben nasıl, ben niçin? Öfke ve nefrete bile galebe çalan, çalabilen devasa bir tiksintiyle kaplanır için…
Karşındakine, kendi pencerenden bakmaya başlarsın. Kendi eşiğinden. Ben niye, ben nasıl, ben niçin? Kendini, karşındakinin zehriyle zehirlersin. Tahammül ettiğin kötülüğün azdırdığı cellâdı beslediğin her günden, her şeyden iğrenirsin. Bunu yapan herkese ama en çok da kendine bilenirsin.
Fakat öğrenirsin de… Geç olur, güç olur, bazı şeyler hiç olur, bazı şeyler piç olur ama idrak edersin sonunda: Düşman, evin içindedir ama düşman aynı zamanda senin de içindedir. Çıkarıp kazmanı küreğini, cellâdın içinde hiçbir zaman boy vermemiş olan merhamet fidanını, kendi toprağının kökünden sökersin. Soyunduğun odaların en kuytu köşesinde kırık bir mahcubiyetle giyinirsin.
Her hamlede fark edersin: En çok nerede giyinip nerede soyunacağını, kime gizlenip kime açılacağını öğrenmişsindir. Mahrem ve müphem olanı çarşaf çarşaf serenin, bunu yaparken en çok da iftira kumaşını kullanacağını öğrenmişsindir. Çıplaklığını gören bigâne ise şahsiyetli bir dürüstlüğe, kendini aklarken sığındığı yalanların çöplüğüne seni de iftirayla silkeler. Ama sana ikrâhtan sükûtun geldiği yerde ona da şahsi hamlığından kaynaklanan bir aşağılık hissi çöktüyse eğer, dert etme, böylesi eninde sonunda şecaat arz ederken sirkatin söyler…
Sen? Ben niye, ben nasıl, ben niçin? Bazan devam etsen de bunları gevelemeye, kendini halının altına süpürürken başkasını çarşaf gibi silkeleyenin riyakâr ve sahte ışığından kaçıp bir çırpıda sığınırsın geceye…
Ama, sen?
Çıplaklığında vardır senin de başını öne eğecek kirlerin elbet. Öyle kolay belleme yaşamayı. Ya ölüp ya da sahiden yaşayanlar, yaşama da ölüme de dokunamadan gidip gelen aklıevvellerden daha iyi bilirler yolculuğun anlamını. Üstelik öyle uzun mesailer gerekmez öğrenmek için bunu, duyunca sen de anlayacaksın. Hayatta kaldıysan eğer, kalıyorsan da her şeye rağmen… YAŞAYACAKSIN!
Sokak görecek seni, güneş tadacak, yağmur vuracak, kar aklayacak; kaybolmayacaksın yeryüzünün gözünden! Sabaha en erken sen çıkacaksın. Rüyalardan hakikâtlere uzanan köprüler var içinde: Bulacaksın. Ölüm hayranı olmayacaksın yaşarken ve ölürken de hayat arsızı… Nihayet, bir “naaş” mertebesine eriştiğinde bir gün, uğurlanırken alnına yapıştırılan hiçbir etiketten utanmayacaksın. Ha eğer varsa cesaretin, yolun sonunda başını öne eğdirecek şeyleri, her şeyi, tümden hiçleşme pahasına yaşarken sen söküp atacaksın! Şimdi artık senin arkandan sen bile konuşamazsın.
* * *
Değişir korkular insana göre: Kimi görmekten korkar, kimi (bakar) körlükten; anlatmayı zül beller kimi, kimi susarken solar kendi içinde.
“O”, söyleşir durur sabahlara dek, “Günaydın gece” diyerek: “Günaydın gece, sana uyandım yine. Bir korkum var ki, kıldan ince, kılıçtan keskince…”
“Söyle bakalım hele,” der gece, “ama gün ağarmadan bitir kelâmını da, zehrinle sarmaş dolaş salmayalım seni gündüze.”
“Kısacık, korkum,” der yolcu, “bakma ruhumu yedi kere dolaşıp geldiğine. İçim içimden geçmesin diye, bir yangını söndürmeden sabitledim içerimde. Kendi kendine közlensin diye… İlla söndürmek değil emelim ya, bilmek isterim yine de: Ferah sabahlar var mı önümde?”
“Olmaz mı?” der gece, yorgun bilgeliğiyle: “Daha önce olmadı mı? Hangi yangın, hangi buhran sürmüş sonsuza dek, atlasın yüreğinde? Ferah sabahlar olacak elbet, ki şaşmasın doğanın kendi hayatı. Sızılar dinecek ki, yenilerine yer açılsın.”
“Ferah sabahlar olsun!” der yolcu da bunun üzerine. Sonra bir tekerleme uydurur aklından, sayıklayarak çekilir yine kendi içine:
Gün gelir, çekilir gece:
Hoş geldin gün, günaydın gece.
Velhasıl-ı kelâm… Derler ki, atlasın bir yerinde sonsuz bir döngüyle her daim; yani bahardan güze, zemheriden yaza; bazısı çekilerek uyanırmış içindeki ayaza.
EMRE DURSUN
Nisan ’10, İstanbul – Aralık ’24, Çanakkale
