Yeni Hikâye

Az buçuk ustası, bir vakit kalfası, çokça da çırağı oldum bazı şeylerin ama ne uzmanıyım herhangi bir şeyin ne de gurmesi… “İnsan” mefhumu algıda değiştikçe, Karl Marx’ın, neredeyse altında imzası olan Terentius’tan bile fazla benimsediği, “İnsanım, insana dair hiçbir şey bana yabancı değil” (“Homo sum, humani nihil a me alienum puto”) sözünün anlamı biraz daha ayyuka çıktıkça ya da daha bir yerine oturdukça belki, o mayadan geldiğim için ben de ustalaşıyorum elbet birçok şeyde. Nâzım gibi kesin bir tavırla, “Ustalaştık biraz daha taşı kırmakta, dostu düşmandan ayırmakta,” diyebilir miyim bilmiyorum bu romantik saflık bünyede bakî oldukça ama galiba dengeyi öğrendim biraz. Denge, kendini öğretti bana. Tevazunun ve özgüvenin dengesini de. Biraz kurcaladım ve biraz da çözdüm galiba, kendi kendinin hakkını verebilme terazisini de.

Ne uzmanıyım herhangi bir şeyin ne de gurmesi… Ama bir terazi bana dedi ki: En başta kendi kendinin kıymetini bilmeyenin biraz zor okunur esamesi. Çünkü burası, manipülasyon vadisi. Bir hamlede aklını alırlar, bir anda zemin kayıp gider ayaklarının altından, kaşınıp durmaktır ondan ötesi.

“İnsana dair hiçbir şey bana yabancı değil.”

Söz burada işte. Bana Nil Karaibrahimgil gibi kafiye aratmayın gayri… Haydi!

Ne uzmanıyım herhangi bir şeyin ne de gurmesi. Ama bilen bilir, iyi müdavimimdir: Mekân severim, an severim, duygu severim, hatıra severim, hikâye severim. En çok, hikâye severim. Yirmi yıl önce, yazarken değil, kendi yazdığımı okurken elimi ayağımı titreten çünkü yazarken değil, okurken beni bana anlatan bu metni (belli ki) boşuna yazmadım: yazmak

Ben elime kalemi aldığımda, çok nadiren hesap yaparım. O vakitlerdeki hesap daha bitmeden pişmanlığı çıkagelir zaten ama dedim ya, üçü geçmez herhalde. Yazarım yani, “yazı kurmam”. Ne gideceği yeri hesaplarım, ne edeceği miktarı ne de getireceği belayı… Çünkü yazmak, yazarken yaşattığını okurken bine katlayan devasa şiddetiyle pek çocukken kanıma ve ömrüme karışmıştır benim. Velhasıl, en çok da kaleme ve deftere müdavimim. (Uzmanlardan, gurmelerden ve bütün “atölyecilerden” özür dilerim.)

Bir daha analım Wittgenstein’ı: “Yazarken bazen elimi izlerim hayretle, meğer neler biliyormuş elim.”

Henüz yedi yaşında babamı kaybettiğimde önce biraz azıttım. (Biraz mı?) Gittiğim bütün okulları, girdiğim bütün sokakları birbirine kattım diyelim. Hikâyeyi gördüm, hikâyeyi tanıdım, hikâye bana öğretti kendini. Ama dedim ki herhalde: Başka türlü de anlatabilirim belki. İmza, neden hep kalemle atılmak zorunda olsun ki? Bazan bir pencereye fırlatılan patates ya da bir duvara fırlatılan yumurta da olabilir! Sonuçta her imza, her hikâye gibi eşsizdir. Ben de öyle yaptım bir süre. Sonra başka bir yöntem buldum ama ve o, gerçekten eşsizdi. Yazmak, bir heves ya da bir mevsim değil, ömürlük bir mesaiydi. Kalemi elime bir aldım, bir daha bırakmadım.

Ne uzmanıyım herhangi bir şeyin ne de gurmesi ama bu işlerden anlarım biraz. “Yazar” değil fakat tüm ömrünü yazmaya adamış bir insan olarak…

Babama en büyük kırgınlığım, bana “hiçbir şey” bırakmaması oldu. Hiçbir şey! Yani insan bir ev alır, bir arsa kapar, bir hisseye girişir di mi? Yoo, olmaz olsun öyle insan! Yahu, insan bir satır bırakmaz mı? Eyvallah, yazdığı ilk ve son şeyleri okudum ve eyvallah, baştan aşağı bendim her kelimesi ama… Sen peki, neredesin?

Babasını pek tanımadığı halde çok özleyen (dürüstlüğe halel gelmesin hiç: belki de tanımadığı için özleyen) bir çocuk olarak, çocukluğum ve gençliğim boyunca hep onun işaretlerinin ve hikâyesinin başını bekledim ben. Şimdi buralarda söylüyorlar, öğreniyorum: “Kimseler yok.” Kimseler yoktu. Peki, babasını pek tanımadığı halde çok özleyen bir çocuk ne yapardı? Ne yapacağını bilmezdi muhtemelen…

Ben şunu yaptım: Babamın bana bırakmasını isteyebileceğim her şeyi topladım. Ne okudun, ne yazdın, nerede dolaştın, ne yiyip içtin, nerenin müdavimiydin, neyi sakladın cebinde uzun uzun, neyi bir kitabın arasına sıkıştırdın, ne sigara içtin, hangi çakmağı kullandın, hangi şarkıyla doldu gözün? Bi Beşiktaş var elimde, onu tutmadım, bi kırmızı beyaz süveter, yanıma almadım… Meselâ edebiyat düşkünü bir insan olarak Fakir Baykurt’u hiç okumadım. Babamın en sevdiği yazar olduğunu biliyordum çünkü.

Ben, babamdan alamadığıma dertlendiklerimi biriktirmeye giriştim evvelden beri. Bir çocuğum olacak mı, olmayacak mı belli değildi henüz. Bir fiş, bir kart, bir not, bir adisyon, bir bilet, bir eşya, bir kıyafet… Ne bulduysam topladım bir araya. Eninde sonunda bunlar da hikâyeye dahildir diye. Hikâyeye dahildi. Dahildi ama ya benden sonra gelen (olacaksa) benim kadar dertlenmeseydi bunlara? Ne olacaktı o zaman? Boşa mı biriktirdim yani? Evet, bütün bunlara bir varis aramıyordum elbette ama bu kadar büyük bir boşluğa da terk edemezdim ya onca hikâyeyi?

Sonra, muhtemelen benden önce babamı gönendiren bir şey oldu. Baktım ki, o sımsıkı tuttuğum kalem, başkasının elinde. Bir an. Genetik devre dışı, kıskançlık capcanlı, “Kim ulan bu?” dedim. Oğlumdu. Elinde benim kalemim, “Ben bir hikâye yazdım,” dedi. Haydi bakalım… “Ehhhhh baba!” dedim önce içimden, sonra sordum: “Ne hikâyesi?” Hikâye bizde ama başlığı neydi biliyor musunuz?

“Koleksiyoncu.”

Aslında bir korku hikâyesiydi bu ama başlığını duyduğumda önce bir duvara tutundum. O, bütün heyecanı ile ve yer yer kendi yazdığı hikâyeye katılarak gülerken anlatıyor, ben ise hem onu hem de kendimi dinliyordum. O gülerken gülüyor ama dolan gözlerimi nereye kaçıracağımı da bilmiyordum.

Bir vakit sonra, o anda hissettiklerimin hepsini anlattım ona ve anlatırken gözlerimin yine dolması onu endişelendirmedi artık. Çünkü, o da anladı: Şimdi yeni bir hikâye başlıyordu… ve ne kadar uyduruk olursa olsun, kendi en sevdiği kalemlerinden birini vermemek için gerekirse onlarca kalem alıp hediye edecek biri olarak, hayatımda ilk kez birine hediye ettim en sevdiğim kalemlerimi: Oğluma…

Hesapsızlık sebebiyle hep açıktır aslında benim yazılarım ama bazı konularda da ölesiye kapalıdır. Sembolizmin diyarında tereciye tere satacak değilim ama etrafında da iyi dolanırım konuların. Nefesim bunca kısıtlı değilken daha da iyi dolanırdım ama şimdi biraz ihtiyatlı, biraz da yavaş… Yine de, avcumu en çok açtığım zamanlardan geçiyorum galiba çünkü ömür kısa ya da uzun fakat ölüm ani. Kendimi bildim bileli zerre-i miskal korktuğumu hatırlamam ölümden, ancak ölüm, yeni yeni endişelendiriyor beni. O yüzden bu yazı, en az avucum kadar açık. Çünkü sonuna kadar olmasa da uzun uzun okumak istiyorum bu yeni hikâyeyi…

Atlas, kalemi eline aldığında benden fazlasını yapıyor. Yalnızca yazmıyor, ayrıca resmediyor. Parmakları, kalemi yanlış tutan babası gibi yazıdan şişmiyor sırf, piyanonun tuşlarına pek hakiki vurduğundan da şişiyor. Atlas, gönül rahatlığıyla devrettiğim kalemlerle yazdığı yeni hikâyeleri omzunda taşıyor. Bu, benim hikâyemin ömrünü de uzatıyor.

İnsanın ömrünü yatırdığı, gecesini gündüzüne katıp dirsek çürüttüğü o sarp patikada, evlâdının da bir gün kendi isteğiyle yürümeye başladığını görmesi… Bu, dünya üzerinde tadılabilecek en sessiz ama en sarsıcı duygusal zaferdir belki de. Bir hükümranlık tatmini ya da “benim izimden geldi” kibri değil bu, aksine, insanın en derininde, herkesten sakladığı o devasa boşlukta yankılanan mütevazı bir fısıltıdır: Demek ki kendi hikâyemi doğru anlatabilmişim.

Kaçak Radyo’nun ilk sayısına dair bir spoiler vermiştim, bu da ikincisi olsun:

Hiçbir yerde bunu söylediğine falan denk gelmedim ama dinlemekten helâk olduğum Can Bonomo’nun, “Güneş” şarkısını kendisine, kendi çocukluğuna yazdığına eminim. (O çocuğu tanıyorum.) Bu şarkı beni uzun süre ayakta tuttu. Şimdi artık, yeni hikâyenin yazarına bunu da devrediyorum:

“anlamasın kimse boşver onları biraz
sevgi nedir bilmeyen şiirden anlamaz

küçük, yazıyor musun?