“Gidenler nerde kaldılar, özledim gülüşlerini
Bir kenti güzelleştiren yalnız onlardı sanki…”
Ahmet Telli
10 Ekim 2015 sabahı Ankara ve bütün memleket, cumhuriyet tarihinin en karanlık ve en kanlı sabahlarından birine uyandı. Türkiye’nin dört bir yanından gelen binlerce insan; emeği, eşitliği, insanca yaşamı ve hepsinden önemlisi barışı savunmak için başkentin göbeğinde bir araya gelmişti. Ancak halayların çekildiği, sloganların dostça yankılandığı o alan, iki canlı bombanın kendisini patlatmasıyla bir cehenneme çevrildi. IŞİD barbarlığının hedef aldığı şey sadece orada toplanan kalabalık değil, memleket insanının ısrarla yükselttiği bir arada yaşama iradesiydi.
Ankara Garı’nın önü, o sabah Türkiye’nin özeti gibiydi: İşçiler, öğrenciler, öğretmenler, mimarlar, emekliler ve barışa ses vermek isteyen her yaştan yurttaş yollarını orada kesiştirmişti. Saatler 10.04’ü gösterdiğinde patlayan iki bomba, 104 canımızı aramızdan aldı; yüzlerce insanımızı bedensel ve ruhsal yaralarla baş başa bıraktı. O an saniyeler içinde duran zaman, geride kalanlar için bir daha asla eskisi gibi akmadı.
Bu katliam, ıssız bir dağ başında ya da güvenlik çemberinin imkânsız olduğu bir sınır hattında yaşanmadı. Bu ülke tarihinin en büyük kitle katliamı, devletin tüm istihbarat, güvenlik ve bürokrasi merkezlerinin tam ortasında, başkentin kalbinde gerçekleşti. IŞİD’li caniler Gaziantep’ten yola çıkıp kilometrelerce yolu ellerini kollarını sallayarak katederken, güvenlik bürokrasisinin bu istihbaratları ve takipleri görmezden gelmesi, katliamın üzerindeki en ağır gölge olarak kaldı.
Patlamanın hemen ardından yaşananlar ise acının üzerini daha da katmerledi. Kanlar içinde yaşam mücadelesi veren yaralılara yardım edilmeye çalışılırken, alana biber gazı sıkılması ve ambulansların geçişinin engellenmesi, o gün orada olan ya da olmayan her vicdan sahibinin yüreğinde derin bir yara açtı. İnsan hayatının ve dayanışmanın hiçe sayıldığı o ilk dakikalar, AKP’nin kurumsallaştırdığı çürümüşlüğün en acı vesikası olarak hafızalara kazındı.
10 Ekim’de hedeflenenler kazaen orada değildi. Onlar bu ülkenin çoraklaştırılmak istenen iklimine inat; emeğin hakkını, halkların kardeşliğini ve barışın sesini yükseltmek için oradaydılar. IŞİD gibi insanlık dışı, karanlık ve Orta Çağ zihniyetine sahip bir çetenin barış isteyenleri hedef alması da tesadüf değildi. O bombayla patlatılmak istenen, bu toprakların aydınlık geleceğe olan inancıydı.
Katliamın ardından yürütülen yargı süreçleri, kaybettiğimiz canların aileleri ve yaralılar için başka bir mağduriyet alanına dönüştü. Firari sanıkların yakalanmaması, katliamda ihmali ve sorumluluğu bulunan kamu görevlilerinin yargı önüne çıkarılmaması, adalete olan inancı bir kez daha yaraladı. Ancak ne yapılırsa yapılsın, toplumsal hafıza gerçek failleri ve sorumluları asla unutmadı, unutmayacak!
IŞİD denilen barbarlık örgütü, coğrafyamızı kan gölüne çevirirken en büyük desteği denetimsizlikten, cezasızlıktan ve siyasi iklimin yarattığı kör noktalardan aldı. Diyarbakır ve Suruç katliamlarının ardından gelen Ankara Gar Katliamı, aynı karanlık odakların adım adım ördüğü bir katliamlar zincirinin en kanlı halkasıydı. Göz göre göre gelen bu zinciri kırmayanlar, o gün Ankara’da patlayan bombaların gölgesinde, o canilerin suç ortağı olarak kalmaya mahkûmdur.
104 insan… Her birinin bir adı, bir öyküsü, yarım kalmış hayalleri ve geride bıraktığı sevenleri vardı. Bir annenin evladı, bir çocuğun babası, bir gencin en yakın arkadaşıydı her biri. Onları sadece birer sayıdan ibaret gören anlayışa karşı; isimlerini, gülüşlerini ve mücadelelerini yaşatmak, bu topraklarda insanca yaşamak isteyen herkesin boynunun borcudur tam da bu yüzden.
Ankara Garı’nın meydanı, o günden beri sadece bir tren istasyonu değil; bu ülkenin kolektif yasının ve adalet arayışının anıtıdır. Zeminine sızan kanlar silinse de, duvarlarına sinen o acı ve o acıyla birlikte büyüyen öfke silinmedi. Her 10 Ekim günü saat 10.04’te o meydanda duran zaman, bizlere barışın ne kadar ağır bedellerle savunulduğunu tekrar tekrar hatırlatmalıdır.
Savaşın, çatışmanın ve nefret söyleminin hâkim kılınmak istendiği bir dönemde “Barış” demek cesaret işiydi. Ankara’ya gidenler bu cesareti gösterenlerdi. Silahların susmasını, çocukların ölmemesini, anaların ağlamamasını istediler. Karşılığında aldıkları ise IŞİD barbarlığının bilyeli bombaları oldu. Barış isteyenleri katleden zihniyet ve onun yerli yabancı tüm suç ortakları, insanlığa dair ne varsa ona düşman olan zihniyettir.
IŞİD; insanlığa, sanata, kadına, özgürlüğe ve yaşama dair ne varsa hepsinin düşmanıdır. Ankara’nın ortasında bu çetenin bombalar patlatabilmiş olması, bu topraklara sürülmüş en ağır lekelerden biridir. Ancak o çetenin ve arkasındaki anlayışın unuttuğu bir şey var: Katlettiğiniz insanlar yok olup gitmez; onların savunduğu fikirler, türkülerde, sloganlarda ve yeni kuşakların mücadelesinde yaşamaya devam eder.
O gün Ankara’ya giden otobüslerde türküler söyleniyordu. Türkiye’nin dört bir yanından farklı dillerde, farklı kültürlerde ama tek bir ortak dilekle yola çıkılmıştı: “Savaşa Hayır, Barış Hemen Şimdi!” O otobüslerden inen gencecik fidanlar, bu toprağın gördüğü en somut kardeşlik tablosuydu. Onları hedef alan karanlık, işte bu kardeşlik tablosundan korkan zihniyettir.
Ankara Garı Katliamı, toplumsal hafızamızda hiçbir zaman iyileşmeyecek bir kabuktur. Her anmada, her türküde, her adalet çığlığında o meydana geri döneriz. Yitirdiğimiz 104 canın bize bıraktığı miras, yılgınlık veya çaresizlik olamaz, aksine ve ne pahasına olursa olsun barış ve demokrasi mücadelesini sürdürme kararlılığı olabilir ancak.
O gün gömülen sadece bedenler değildi. Türkiye’nin bir dönemi, umutları ve huzuru da aynı toprağa gömülmek istendi. Ama unutulan bir şey var: Barış isteyenler toprağa düştüklerinde tohum olurlar. Ankara Garı’nda yitirdiğimiz her bir can, bugün adaletsizliğe karşı yürütülen ve yürütülecek her mücadelede, her sokakta ve her meydanda yeniden yeşerecek.
Şimdi sustuğumuz, hatırladığımız ve anılarına saygıyla eğildiğimiz bu dakikalarda; ne 10 Ekim sabahını unutacağız ne de o katliama yol veren karanlığı. Düşen canlarımızın anısı önünde bir kez daha söz verelim: Bu ülkeye barış, özgürlük ve adalet gelene kadar onların yarım kalan şarkısını söylemeye devam edeceğiz.
Anılarına sonsuz saygıyla…
EMRE DURSUN
Eylül-Ekim ‘26, Çanakkale
