Nagehan Alçı’nın eski eşi Rasim Ozan Kütahyalı hakkında X’te yazdıklarını gördükten sonra şaşırdığımı pek söyleyemeyeceğim. Bütün krizlerini yıllardır hepimizin gözleri önünde geçiren, dengesi ve ayarı olmayan, Ahmet Altan ve Taraf gazetesinin başımıza tümden bela ettiği bu canlıdan başka türlüsünü beklemiyordum zaten. Vasatlık denen şeye tur bindirecek ölçüde bir çirkinliğin sıradan ama tehlikeli temsilcilerinden biri olan Kütahyalı, hiç kimseye geldiği bu noktadan fazlasını en başından beri vaat etmiyordu. Galiba en başta da “hayat arkadaşına”.
Kendimi bildim bileli yazıyorum. İstikrarlı olduğum tek konu bile diyebilirim bunun için. Elimden gelen başka şeyler de var elbet ama elimi görmek istediğim daha güzel bir yer yok sanırım. Yazar değil, yazanım. Tam da bu noktada başıma gelebilecek en büyük felâket yazdıklarımı kaybetmek olabilirdi sanırım. Oldu da. Özellikle 2007 ile 2013 yılları arasında yazdığım yazıların birçoğunu kaybetmiştim. Şimdi bir yapay zeka yardımıyla geri çağırıyorum onlardan bazılarını. Hepsi değilse de bir kısmı bu davetime icabet ettiler, sağ olsunlar… İki gündür bunun büyük mutluluğu içindeyim ve kısa bir süre içerisinde bu yazıları “Arşiv” etiketiyle burada da ara ara paylaşmayı düşünüyorum. Umarım sizler de beğenirsiniz.
Cezaevindeki yazar Ahmet Altan’ın “Türk Olmak” başlıklı yazısını ansızın hatırlamamın üzerinden bir hafta bile geçmemişti henüz. Türklerin olumlu ve olumsuz özelliklerini ardı ardına sıralayan Altan’ın o müthiş yorumunu keyifle anımsamıştım: “Dünyanın en tehlikeli eğlencesi Türk olmaktır.” Türk olmanın da, Türkiye’de yaşamanın da uzun zamandan beri eğlenceli bir yanının olmadığının farkındayım ama bu cümlenin içerdiği anlam ve yazının referansları yine de keyiflendirmişti beni. Acı acı…
Bu tespitten ve hatta “Türkiye, evlâtlarına kendinden başka bir şeyle meşgul olmak imkânı vermiyor” diyen Ahmet Hamdi Tanpınar’ın sözündeki anlamdan bile fersah fersah uzaktayız artık. Türkiye, evlâtlarına kendiyle mutlu olmak imkânı vermiyor asıl. Eğlencesi bitiyor, tehlikesi bitmiyor. Hevesi kursağında kalsa da umutlanma iştahı sürüyor ama insanlarının gözündeki fere düşman olanlar tükenmiyor. Deyim yerindeyse canı çıkıyor, huyu çıkmıyor.
Sen bir bilgelik kitabısın, ilk bunu diyeceğim. Sen de de! Sokaklar sır hamalı, odalar keza. Otellerden otellere, telgrafın tellerine konan bir kuzgun, kanadını alevlerden kaçıran. Perdeler tütün karası, kırk ampüllük bir ışık ki kırk ampüllük bin ışıkla aynı “aydınlık”. Ama illâ bir masa pencere kenarında, illâ bir mürekkep demi, illâ bir sazın teli. Perdeler tütün karası, sabunlar yarım, insan ekşisi çarşafların üzerinde pırıl pırıl bir şiir atlası. Bir lûgat olabilir misin, kendini tanımlayan? Bir kurşun kalem misin yoksa, kavını bağrında taşıyan? Yolunu yordamını ararken kavağın gölgesinde, bir meşe oduyla cehenneme çevrilen dünyanın demine devranına ağlayan? Bir bilgelik ağıdısın sen, gökkubbeyi dağlayan.
Önce söz vardı. Bütün hikâyeler, serüvenler, nasihatler, mazeretler ve sitemler böyle başlar: “Önce söz vardı.” Bir gün onun uçup gideceğine inanan insanlar düştüler harflerin ve alfabenin peşine, yazının eteğine. “Söz uçar, yazı kalır,” diye. Kestiler, biçtiler, ölçtüler; tüm kelâmı yazı ile nakşettiler. Ezelden beri anlatılagelmiş bütün hikayâtı… Ördüler. Avuçta ter, terde mürekkep olup biriktiler. Çoğalıp çoğalıp çağladılar, çağladıkça sağaldılar. “İnsan insanın ağusunu alır” dediler ve bunu derken bir güzel yanıldılar. Yalnız insan mıydı yani insanın ağusunu alan? Devayı veren, bunca derdi toprağa zerk eden canlı mıydı? Sorduk, söylemediler, boyunları altında kalasıcalar! Döndüler dolaştılar, aynı yere geldiler: Önce söz vardı. Öyle dediler.
Lâkin söz dediğin, milâttır. Avcunun içinde, parmağının ucunda, zihninin çeperinde, kalbinin en izbesinde, bileklerinde yakaran nabız; şah damarında çınlayan, topuğunda sızlayan, gözünde tütüp kulağında zonklayan mayandır. Sözün senin aynandır. Okuma yazma bilmeyen peygamberin âlemler dolusu sözle kapına dayandığında, sana o kapıyı açtırandır. Söz, sen kendine ne kattıysan ömür billah, seni eninde sonunda onunla, ederinle tartandır. Söz ama, lâf değil. Çünkü sen farzı zehir, sünneti zıkkım ederken baş koyduğun secde bile lafügüzâftır.
“Avrupa’da bir hayalet dolaşıyor,” diye başlar Komünist Manifesto: “Komünizm hayaleti.” Dünyada da bir hayalet dolaşıyor bugün: Göç hayaleti. Türkiye’de de tuhaf bir otobüs dolaşıyor biliyorsunuz: “Zafer Turizm”in nefret otobüsü. Bu otobüs ırkçılığın bilindik alâmetlerini en saf hâliyle her yere ulaştırırken şovenizm konusunda da yeni bir çığır açıyor. Bir çığır… Ama oldukça tehlikeli bir çığır. Şovenizm ve faşizm karşısında sıklıkla düştüğümüz hata bu tehlikeyi daha da büyütüyor: Ciddiye almamak! Çünkü antifaşistlerin basiretsizlik ya da düşüncesizlik nedeniyle değil ama fazla düşünce nedeniyle ciddiye almadıkları her kişi ve girişim daha kolay bir şekilde yayılma, sirayet etme fırsatı bulmuştur her zaman. O halde sonda söylemem gerekeni başta söyleyerek başlayayım: Peşinde olduğumuz hayalet kadar, peşimize düşen hayaleti de umursayalım!
Dikkat! Dışarıda katil var! 17 yılın tek farkı bu ve biz Hrant Dink’in ölümünün 17. yılında nihayet “insan hakları”ndan konuşmaya da bu vesileyle başladık. Aklımız ve vicdanımız olmasa, mecalimiz, güleceğimiz olsaydı da bunu bir “gelişme” saysaydık. Ama tokuz, biliyorsunuz. Ziyade olsun!
Hrant Dink’i İstanbul’un en işlek caddelerinden birinde öldüren Ogün Samast’ın infazı sona erdi ve cezaevinden salıverildi. Katil üzerine, cinayet üzerine konuşmak için düşünüp düşünüp her seferinde susmaya karar veren duayenler de birden bire dile geldi. Neymiş? Her suçun bir cezası, her cezanın da bir süresi varmış. Öte yandan, Türkiye gibi bir ülke düşünüldüğünde Samast aslında kalabileceği en uzun süre de içeride kalmış. “Sevinin,” demeye getiriyorlar. “17 yıl yattı işte, daha ne istiyorsunuz?” demeye. Ve devam ediyorlar. Ustaları, zekâ ve haysiyet akranları, suç ortakları gibi canlarımız üzerinde tepinmeye. Edecekler de.
Hafızası teneşirlere gelesice milletimizin nöbetçi duyarlılığı son günlerde ortalığa düşen bir fotoğraf sayesinde birden uyanıverdi. Münevver Karabulut’un erkek bir aile tarafından gerçekleşen kolektif katli, katil Cem Garipoğlu’nun olay sonrasındaki muğlak akıbeti ve eylemde pratik olarak da, zihniyet açısından da suç ortağı oldukları aşikâr aile fertlerinin toplumsal statüleri bir kere daha konuşulmaya başlandı böylece. (Meselenin en yüksek perdeden ve sürekli olarak gündemde tutulmasını sağladığı için sitemimi şimdilik sürdürmeyeceğim. Umarım daha da fazla konuşmaya devam ederiz hep birlikte.)
