Birinci Dünya Savaşı’nın fiziki ve psikolojik yıkımını yaşayan milyonlarca insanın içinden bir tek kişi; hem bedeni, hem de ruhunda oluşmuş tahribattan bir nebze şikâyetçi olsaydı, belki İkinci Dünya Savaşı olmayacak, olsa da belki o korkunç Yahudi Soykırımı’yla, ırkçılık insanlığa en büyük gazaplarından ve utançlarından birini yaşatmayacaktı. Continue reading “Görgü Tanığı”
Latife Tekin bir televizyon programında edebi türleri gözün menziline göre sınıflandırıyordu. “Öykü,” dedi nihayet, “karşı komşunun penceresine bakılarak yazılır.” Öyle mi?
İnsan, hele de evvelâ kendi karanlığını resmetmeyi gerektiren bir anlatıcılığa koyulduğunda sokağa çıkar ve her sureti hatmeder elbet, ama evine döndüğünde perdeleri kapalıdır. Hikâye etmek çaresizliği katık etmeyi gerektirir biraz da. “Yalnızlık etmeyi.” Baksan da göremeyeceğin pencerelerle kalakalırsın sonra. Hiçbir resmi, fotoğrafı yerleştiremediğin içinin, çürük çerçeveleriyle. Göze zulmetmeye ne hacet?
Ama ben de baktım perdesi örtük pencerelerden. Kurgu, kornişi yıkar ve perde, hikâye bittiği zaman kalkar.
Hrant Dink’e…
…ve takvim kırıldı: yirmi dört nisan.
Toprakta iz var, çünkü şehir yürüdü. O eski, salaş ve handan çok bir mezbahayı andıran kanlı hanlardan birinde vuruldu an. Anda iz var; zamanın izi. Kim bilir kimden miras, paslı ama görkemli hançerini kendi kalbine vakur bir hışımla saplayıp, yarına acılı bir bakış kondururcasına, anı ve zamanı ruhunun yangınında sabitlemiş küçük çocuğun dilindeki şarkıyla birlikte erimeye başlıyor artık, kanlı hanın duvarlarındaki mumlar. Şarkı mumları eritiyor; ateş söndürüyor, kendi yangınını. Sonra bir çığlık: “Bu toprakta izim var.”
Bu toprakta izin var, duyduk. Görmedik, ama duyduk!
Bir çocuktan bir çığlık sonra: “Yatakta iz var.” Continue reading “bin dokuz yüz on beş”
adalar, yanılsamaları sahiplenmeye en yakın olduğumuz yerlerdir. defterdeki mürekkep akar, ajandalar infilak eder, saat kısırlaşır. katı gerçeklik erir, bir yağ gibi kayıp gider içeride.
Continue reading “ada”
2005’te kaçak olarak Türkiye’ye gelen ve 2007 yılının Ağustos sonunda, bir arkadaşıyla beraber gözaltına alınarak Beyoğlu Asayiş Şube Müdürlüğü’ne götürülen Festus Okey’in akıbeti, 10 gün sonra şöyle bildirilmişti: “…1982 doğumlu Peter oğlu Festus Okey’in cenazesi tabutlanmış ve müherlenmiş olup Nijerya ili Legos ilçesine naklinde sakınca yoktur.” Continue reading “Tanıklardan Kapsamlı Bir “Sanıklık” Çağrısı”
Tanıyorum. Hepimizin yenilgilerinin iç içe girdiği bir zaman. Charles Dickens’ın tarif, Turgut Uyar’ın tefrika ettiği zaman, bizim zamanımız, bize hiçbir zaman ait olmayan… Biliyorum, ya birlikte yenildik aynı kırana, ya yenilgilerimiz ayrı ayrı gelip o caddenin bir kıvrımında karıştı birbirine.
Ben söyledim, siz de söyleyin: Hiçbir umuda birlikte yazılmadı ismimiz, mucizevi bir lanet gibi ama (artık nasıl oluyorsa) her mağlubiyette birlikteyiz. Bıktık ölümün birleştiriciliğinden, cenaze tesadüflerinden, kırım omuzdaşlıklarından. Kimse düzenleyicisi, aynen böyle bildiriniz! Continue reading “Turgut Uyar’ın ‘gazete’sinde 19 Ocak”
Önce vitrinleri yaptılar ve vitrinlerden de, şehirleri. Vitrin şehirleri. Vakti zamanında Nazım’ın dahi aklını çelen Paris’i böyle yarattılar; oysa Paris tutkunları, büyüden kör gözlerini aklın berraklığına açabilselerdi bir an, içinde delicesine kayboldukları şehrin kötücüllüğünden irkileceklerdi. Bu korkularını da ancak, ‘ter’i bilen vicdanları meşrulaştırabilecekti.
Çünkü yeryüzünün en görkemli şehirleri, kendi tarihlerinin isyan karası bir dönemecinde, iktidarların eline düştüğü an tersyüz edilip, o vakitten sonra sadece ‘avam’ı kontrol etmeyi kolaylaştıracak bir erk ve mülk ahlâksızlığıyla inşa edilmişti. Paris Komünü’nün efsununu parçalayanlar daha önce, bütün meydanların etrafını, kendi lehlerine olan bir stratejik hatlar zinciriyle çevirmiş, kalabalıkların örgütlenen dertlerinin haklı ve şiddetli çığlığını, menfaatlerinin mahpusuna kilitlemişti. Vitrin şehirlerde devrimin önü, parayla iktidarın korkunç ve küstah egemenliğiyle her geçen gün bir kere daha kesilmişti. Continue reading “Kent ve Komün”
