Maden karşıtı direnişlerde göçebe öznelliklerin Türkiye’den bir kartografisi 

Bahar Topçu‘nun, Yeni İnsan Yayınları‘ndan çıkan ve Ece Baykal Fide tarafından derlenen
 “Ekoloji ve İklim Krizi İletişiminde Adaletin İnşası” kitabında yer alan, “Maden Karşıtı Direnişlerde Göçebe Öznelliklerin Türkiye’den Bir Kartografisi” başlıklı makalesi.

Bu makale, Emre Dursun’un Bahar Topçu ile yaptığı söyleşinin merkezini oluşturduğu için, Yeni İnsan Yayınları’nın ve makale yazarının yazılı izniyle ve referans amacıyla bu sayfada yayınlanmaktadır. Bunun dışında, yazar ve yayınevinin izni olmaksızın başka bir mecrada yayınlanamaz ya da çoğaltılamaz.

Yeni İnsan Yayınları‘na ve Bahar Topçu‘ya sonsuz teşekkürler…

BAHAR TOPÇU SÖYLEŞİSİ: https://www.haftalik.net/neyse-ki-herkes-feminist-olacak-bir-gun/

Continue reading “Maden karşıtı direnişlerde göçebe öznelliklerin Türkiye’den bir kartografisi “ →

Firar

İnsan, her ne kadar memnun olmasa ve hatta çatışmalı bile olsa içinde doğup büyüdüğü kültürel iklimden başka bir yere göç ettiğinde karşılaştığı iyi ya da kötü her şey karşısında kolaylıkla dehşete kapılabiliyor. Nesneler ve şeyler, onları yüzeysel anlamda bile kavramaya gerek duymadan yadırgadığı, yadsıdığı, en iyi ihtimalle mesafelendiği mefhumlar olarak dahil oluyor hayatına. Her adımında “tanımsız bir cisim yaklaşıyor” deyim yerindeyse ve korkuyorsun da. Çünkü her hayvan gibi insan hayvanı da en çok bilmediği şeyden korkar.

Continue reading “Firar” →

Harbihâl

Bir gün yanlış bir kelime yazdım ve bütün hayatım değişti.

Yirmi yıllık bir dost… Görüp geçirmediğimiz kalmadı. Birbirimizi çok ağırladık, daha da ağırlarız gibi… Bana yaren olmakla birlikte doğal bir editör olarak da eşlik etti hep. Söz gelimi, “Olmaz mı!” yazısını ilk okuduğunda verdiği tepki şu oldu, diğer okuyanlardan farklı olarak: “Harbihâl, bilerek mi öyle yazdın? Sıkı kelime olmuş.” Bilerek yazmamıştım. “Hasbihâl” olacaktı, olmadı. İyi ki de olmamış. Ali bunun üzerine bir yazı değil, bir manifesto yazdı. Ne mutlu ki, onu da burada paylaşıyorum. Haydi bakalım: Harb edelim!

Umutsuzluğun imkânlar dahilinde her kudret zerresiyle iktidarda olduğu bir andayız. Tarihinin yetim kalmış ve bırakılmış halklarının hakkını gasp eden nobranlığımıza ateş ediyor coğrafya.

Yaşadığımız, yoksulluk değil, yoksunluk. Umut etmekten çocuk gülüşüne uzanan bir skalada göğsünün altına düşen her kırıntı için bedel ödeyeceksin.

Cehd edelim! Hasbihâl değil harbihâl edelim. Yaşamak artık beşerî bir mesele değil, iman meselesidir çünkü.

Continue reading “Harbihâl” →

“Olmaz mı!”

İnsan bazı yerlerden hatta birçok yerden, gittiğinden katbekat farklı bir insan olarak döner. Belki keskinleşmiş, belki törpülenmiş, biraz biriktirip çoğalmış, biraz eksilip azalmış, bazan daha umutlu ve uyumlu, bazan daha ümitsiz ve tahammülsüz olarak ama mutlaka değişmiş ve dönüşmüş olarak.

Continue reading ““Olmaz mı!”” →

Yerde bulunan bir metal parçası

#Arşiv – yayımlanan ilk yazı

18 yaşındayım… Annemin mesleği sebebiyle Denizli’de yaşıyorum. Legal (bandrollü), illegal (korsan) her tür yoldan kitap satıyorum. Ama çok daha güzeli, her kapıdan her kitabı topluyorum. Akşamları eve döndüğümde odama kapanıp okuyorum ve radyo dinliyorum. Şimdi hatırlamadığım bir program var o zaman ama her akşam yayına aynı şarkıyla başlıyor: “Işığın Yansıması” adlı grubun, Orhan Veli‘nin “Birdenbire” şiirinden bestelediği şarkıyla. Yalnızım. Yapayalnızım. Melankoliden başka tutunacak dalım yok.

Ne bulursam okuyorum. Bulamadıklarımı buluyorum. Okuduklarıma ömrümü yatırıyorum.

Bu yazı da öyle bir vakit yazıldı. Devlet yine öldürüyordu ama ben henüz öğreniyordum bunu. Ancak böyle anlatabilmişim… Peki.

Continue reading “Yerde bulunan bir metal parçası” →

Size ne kadar lâzım?

A pair of shoes, belonging to a street vendor who was selling Turkish traditional bagel or simit, is placed at the bombing scene during a commemoration for the victims of Saturday’s bomb blasts, in Ankara, Turkey, October 12, 2015. REUTERS/Umit Bektas

Bir tren istasyonu çöktü Sırbistan’da ve 15 kişi hayatını kaybetti. Bu faciayla ilgili soruşturmalar sürerken, sadece olayla ilgili ihmaller değil başka bir dolu şey de saçıldı ortalığa. Hükümetin çeşitli yolsuzlukları ve hatta hükümet olmalarını sağlayan seçimlerde başvurdukları usulsüzlüklerle ilgili… Ülkenin başkenti Belgrad’ta yüz bini aşkın kişi indi meydanlara. Bir tek vaka ve 15 can için!

Daha bir gün geçmedi ki, Balıkesir’de patlayıcı imâl eden bir fabrikada korkunç bir iş cinayeti yaşandı ülkemizde: Tamamı 45 yaşın altında 11 yurttaşımız hayatını kaybetti bu katliamda. Her biri insanlık dışı koşullarda çalışan, çalışmaya mecbur bırakılan canlarımız. Kızmayın ama belki de bizim ülkemizde insanlarımızı kurban verdiğimiz en “basit” olaylardan biri bile diyebiliriz bunun için. Dolayısıyla biz de üstümüze düşeni yapıp bol bol “tweet” attık ve ertesi gün daha da uzun bir süre hep beraber insanlık dışı koşullarda yaşayacağımızı “müjdeleyen” o haber geldi. Yeni asgari ücret açıklandı: 22.104 TL. Küsürât olsun diye en sona yerleştirilmiş o rakam var ya hani, iktidar, kıymetimizi bize bir kere de böyle tebliğ etti. Sonuç? Sonuç ne olsun: “Neler yapmadık şu vatan için/ Kimimiz öldük/ kimimiz tweet attık.” (Bağışla, Orhan Veli.)

Continue reading “Size ne kadar lâzım?” →

Gorgo’yu beklerken

Gorgo’yu (ve keyfini) beklerken…

Yazın yolculuğunun başından itibaren kaleminin ucunu her daim sivrilten Leylâ Erbil, son iki eseri olan “Kalan” ile “Tuhaf Bir Erkek”te tam tamına bir şiir mızrağına çevirir onu. Mızrak, şairinin elinde öylesine estetik ve aynı zamanda o kadar gizemli bir silaha dönüşür ki, vurulan bile vurulduğunu çok sonra anlar neredeyse. Bilinç akışı yöntemini kullanırken okurun başını en çok döndürdüğü, imlâ işaretleri yerine ikame ettiği (kendi deyimiyle) “Leylâ işaretlerini” en baskın şekilde kullandığı “Tuhaf Bir Erkek” eseri bunun en çarpıcı örneği.

Erbil bu eserinde, kadın erkek fark etmeksizin 50 kuşağı yazarlarının hemen her tınısını taşımakla birlikte hem ekolünün hem de dilinin sınırlarından taşıp adeta bir Faulkner sarsıcılığına ulaşır. Bana kalırsa, bu eserini ilk romanı olan “Tuhaf Bir Kadın”la karşılaştıran birçoklarının “daha az politik” bulmaları da yine bu romanda kullanılan dilden kaynaklanır. Zira Erbil, 2011-2013 yılları arasında yazdığı “Tuhaf Bir Erkek”te Kürt Sorunu’ndan faili meçhullere, F Tipi cezaevlerinden ölüm oruçları ve işkencelere, Cumartesi Anneleri’nden madencilere, Sivas Katliamı’ndan Gezi Direnişi’ne kadar Türkiye tarihinin bütün arazlarına saplar mızrağını. Bunu yaparken öyle karakteristik bir “iktidar” portresi yaratır ki, suret ve isim değişirken zihniyet ve cisim hep aynı kalır.

Continue reading “Gorgo’yu beklerken” →